"Well, I'm gonna get out of bed every morning... breathe in and out all day long.
Then, after a while I won't have to remind myself to get out of bed every morning and breathe in and out...
and, then after a while, I won't have to think about how I had it great and perfect for a while."

Παρασκευή, 3 Μαΐου 2013

Λευτέρης Βογιατζής (ή αλλιώς: "Το Θέατρο")

(Δεύτερη ανάρτηση σε μία μέρα, ή για πολύ καλό είναι ή για πολύ κακό.)


Σ' ένα διάλειμμα-για-τσιγάρο-χαζολόγημα-στο-PC, από τις χαρούμενες προετοιμασίες που ανέφερα στην προηγούμενη ανάρτηση, μπαίνω στο Statcounter. Βρίσκω τεράστιο ενδιαφέρον στο να παρατηρώ/μελετώ με τι είδους εύρεση οδηγείται κάποιος στο μπλογκ μου, τι ψάχνει μέσα σ' αυτό αμέσως μετά αναλόγως της αρχικής του εύρεσης... βγάζω συνήθως πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα που έχουν να κάνουν με την έμφυτη διαστροφή μου να παρατηρώ ανθρώπους και συμπεριφορές.

Εκπλήσσομαι καθώς βρίσκω έναν καταιγισμό επισκέψεων - πάνω από δύο σελίδες σε ελάχιστο χρονικό διάστημα - κι αρχίζω να κοιτώ προσεκτικά τι γίνεται. Όλες οι επισκέψεις, από διάφορα μέρη της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού, έχουν έναν κοινό παρανομαστή. "Καθαροί, πια". Αυτομάτως, ιδρώνουν τα χέρια μου και κόβονται τα πόδια μου. Δεν ξέρω γιατί, αφού δεν είχα ακούσει τίποτα δυσοίωνο, η πρώτη μου σκέψη ήταν: "Πέθανε ο Βογιατζής". Τα ελάχιστα δευτερόλεπτα που χρειάστηκα για να μεταβώ σε άλλη σελίδα και να δω ειδήσεις, προσευχόμουν να είμαι απλώς παρανοϊκή και μόλις αποδειχτεί αυτό, να γελάσω με τα χάλια μου, που το άρρωστο μυαλό μου οδηγείται από το τίποτα σε φρικιαστικές σκέψεις.

Δεν ήμουν παρανοϊκή. Δυστυχώς.

Τόσος πόνος, τόσα αβίαστα δάκρυα, τόση λύπη... μόνο για άτομα του στενού μου περιβάλλοντος μου έχουν προκύψει. Είναι αφάνταστα δύσκολο να εξηγήσω τι σημαίνει για μένα Λευτέρης Βογιατζής και γιατί μου κοστίζει αυτή η απώλεια. Ελπίζω να μην θεωρηθώ βλάσφημη - μέρες πού 'ναι κιόλας - αλλά το Θέατρό Του ήταν η Εκκλησία μου. Κι όποιος κατάλαβε, κατάλαβε.


Δεν ξέρω πώς στο καλό γεννιέται κανείς με το μικρόβιο του θεάτρου, αλλά το πιστεύω ότι γεννιέται. Παιδάκι του δημοτικού ήμουν όταν έπιασα στα χέρια μου το πρόγραμμα από τη "Σάρα". Θυμάμαι να το διαβάζω ξανά και ξανά σαν μανιακή, να προσπαθώ να μαθαίνω ονόματα ηθοποιών και ονόματα ρόλων, να τους βρίσκω στις φωτογραφίες και να τους ταυτοποιώ. Κι κάθε λίγο και λιγάκι να πηγαίνω στους γονείς μου κλαίγοντας και να τους φωνάζω γιατί "δε με πήρατε κι εμένα μαζί σας". Ούτε εκείνοι μπορούσαν να καταλάβουν "τι τό 'πιασε το παιδί", αλλά αυτό που κατάφερα ήταν από τότε και μετά να παίρνουν μαζί τους στα θέατρα. Και να μαζεύω προγράμματα.

Την Λαμπέτη δεν την είδα ποτέ στο θέατρο, αλλά "είχα επαφή" μαζί της λόγω των ταινιών της κι αργότερα διαβάζοντας την βιογραφία της από την Φρίντα Μπιούμπι. Την λάτρευα. Κι εκείνη ήταν από τους ελάχιστους "επωνύμους" που τους έκλαψα σαν δικούς μου. Τον Βογιατζή τον "έχασα" και τον ξαναβρήκα μεγάλη στο θέατρο. Δεν θυμόμουν καθόλου μα καθόλου ότι αυτός ήταν που συμπρωταγωνιστούσε τότε με τη Λαμπέτη.

Χρόνια μετά, ενήλικη, κάθισα να τακτοποιήσω τα προγράμματα μου από τις παραστάσεις, κυρίως για να διαφυλάξω όλα εκείνα τα παλιά. Δεν ήθελα να μπερδεύονται με τα τόσα που μάζευα μετά, αφού πήγαινα κι έβλεπα ένα σωρό. Αυτά είχαν άλλη αξία. Δεν είχαν οι γονείς μου την τρέλλα μου να τρέχουν κάθε τρεις και λίγο στα θέατρα, οπότε ήταν ελάχιστα και διαλεχτά. Όπως τα ξεφύλλιζα είδα  ότι στο πρόγραμμα από τη Σάρα, όσο καλά κι αν ήταν χαραγμένη στη μνήμη μου η συνολική αίσθηση, είχα κάνει κάτι που το είχα ξεχάσει παντελώς. Είχα ζωγραφίσει με έναν μαρκαδόρο καρδούλες πάνω από τις φωτογραφίες του Βογιατζή και της Λαμπέτη, μόνο αυτών των δύο, κι έγραφα με τα γραμματάκια που έκανα τότε, "Λευτέρης" και "Έλλη". Έτσι, με τα μικρά τους. Σαν να ήταν φίλοι ή αγαπημένοι μου. Τότε συνειδητοποίσα ποιός ήταν ο "Λευτέρης". Έπαθα σοκ που χωρίς να ξέρω τίποτα για εκείνον, χωρίς να έχω δει καν την παράσταση, τον "είχα αγαπήσει" βλέποντάς τον απλά σε φωτογραφίες ενός προγράμματος. Την Λαμπέτη την ήξερα και την αγαπούσα ήδη. (Είχα και λίγο και την ψωνάρα που μου έλεγαν ότι της έμοιαζα). Τι στο καλό είχε προκαλέσει η μορφή του σ' ένα 8χρονο κοριτσάκι;


Υπήρξαν παραστάσεις του που έβλεπα και ξανάβλεπα. Όχι μόνο όταν απέκτησα την "ατέλεια" από τη Δραματική Σχολή, και πριν, όταν πλήρωνα κανονικότατα. Μετά που έμπαινα και δωρεάν, εννοείται ότι το ξεφτίλισα, έτσι? Κάποιες παραστάσεις ούτε ξέρω πόσες φορές τις έχω δει. Ήταν η μελέτη μου. Αφού μάθαινα το έργο πια σχεδόν απ' έξω, καθόμουν και παρατηρούσα λεπτομέρειες και σύγκρινα μέρες μεταξύ τους. Θυμάμαι μια φορά που έπαιζε συναχωμένος, με το μαντήλι στο χέρι. Α-ΠΟ-ΛΥ-ΤΑ ενταγμένο, κάποιος που θα έβλεπε εκείνη τη μέρα την παράσταση θα θεωρούσε ότι ο ήρωας έτσι πρέπει να είναι, και τι καλά που παίζει τον συναχωμένο ο Βογιατζής. Επίσης λάτρευα να βλέπω τους ηθοποιούς του να μεταμορφώνονται από έργο σε έργο. Ειδικά κάποιους μικρότερους ρόλους που δεν συγκρατούσα και καλά τα ονόματά τους, τρόμαζα να γνωρίσω ότι πρόκειται για τους ίδιους ηθοποιούς που είχα δει πέρσι. Ανέτρεχα στα προγράμματα για επιβεβαίωση. Από βασικούς ρόλους? Τι την είχε κάνει αυτήν την Κεχαγιόγλου! Πόσο τη ζήλευα - με την πιο καλή έννοια που μπορεί να υπάρξει - τι απεριόριστο θαυμασμό που μου προκαλούν τόσο ταλαντούχοι άνθρωποι. Και αναρωτιόμουν αν θα είχε αναδειχθεί σ' όλο του το μεγαλείο το ταλέντο της αν δεν είχε πέσει στα χέρια του. Μακάρι να είχαν κάνει περισσότερες συνεργασίες. Μου είχε πει κάποιος φίλος/δάσκαλος/σκηνοθέτης, ο Μ., ο οποίος ήταν συνεργάτης του χώρου (δεν λέω περισσότερα) ότι ο Βογιατζής δεν συμπεριφερόταν καλά στους ηθοποιούς, ότι είχε χαστουκίσει την Κοκκίνου, κι έτσι "τά 'σπασαν" κι έκανε εκείνη μετά το δικό της (εξαιρετικό) θέατρο, ότι σε κάτι πρόβες είχε "φερθεί βίαια" και στην Κεχαγιόγλου... Δεν μάσαγα καθόλου. Μα καθόλου. Να του λέω "μπορώ να δουλέψω κι εγώ μαζί του, κι ας με δέρνει από το πρωί μέχρι το βράδυ!" και να με λέει ο Μ. άρρωστη...


Πρόσφατα που έχω βρεθεί και ξανακάνω παρέα με παλιές συμμαθήτριες με ρώτησε κάποια πως και δεν εργάστηκα ως ηθοποιός, εγώ που αγαπούσα τόσο θέατρο, εγώ που κατάφερα να σπουδάσω με τα όσα εμπόδια - δεν είναι της παρούσης - είχα, εγώ που το ένα, εγώ που το άλλο... Της απάντησα ό,τι απαντώ πάντα όταν μου το ρωτούν αυτό. Δεν αγαπώ το επάγγελμα, αγαπώ την τέχνη. Δεν θα μπορούσα ποτέ να εξαρτάται η ζωή μου από αυτό, γιατί θα αναγκαζόμουν να κάνω δουλειές τις οποίες δεν θα τις πίστευα.  Ακριβώς επειδή το λατρεύω όσο τίποτα, το θεωρώ ιερό, και θα ήταν για μένα σαν ιεροσυλία ή σαν εκπόρνευση να κάνω κάτι "φτηνό" για να έχω χρήματα να ζήσω. Συνήθως η επόμενη ερώτηση είναι "δηλαδή τι θα ήθελες να κάνεις, τι θεωρείς εσύ καλό θέατρο;" Και η απάντηση πάντα η ίδια, μία και μοναδική: "Εχεις δει παράσταση του Βογιατζή;"

(Εδώ θα ήθελα να πω επίσης, πως δεν ήταν μόνο οι δουλειές του, αλλά και τα λεγόμενά του, που μ' έβρισκαν σε απόλυτη ταύτιση ως προς το τι σημαίνει θέατρο.Διάβαζα απόψεις, προσεγγίσεις έργων, συγγραφέων... κι ένιωθα αυτήν την απόλυτη ικανοποίηση που αίσθανεσαι όταν κάποιος άλλος βρίσκει τα λόγια αντί για σένα. Που σε κάθε κουβέντα, στέκεσαι και την διαβάζεις ξανά ξανά να την χορτάσεις, να την νιώσεις ως το μεδούλι σου, που σού 'ρχεται να φωνάξεις, "μπράβο, αυτό, ακριβώς έτσι, επιτέλους!". Αναζητήστε στο διαδίκτυο συνεντεύξεις του, δεν θα βγείτε χαμένοι, σας το εγγυώμαι. Ακόμη κι όταν μιλάει για τη ζωή του, ή για την επικαιρότητα, θησαυρούς θα ανακαλύψετε.)


Δεν ιδρώνει το αυτί μου από μεγάλα ονόματα και ψευτοκουλτουριάρηδες και προχώ... Άμα έβλεπα τη βλακεία και την ασυναρτησία, την έθαβα ακομπλεξάριστα. Σιχαινόμουν ν' ακούω συμφοιτητές μου να εκθειάζουν αηδίες επειδή ήταν σκηνοθέτης ο Τάδε ή ο Δείνα. Τη μια χρονιά μπορεί να ενθουσιαζόμουν με κάτι που έβλεπα, αλλά όταν την άλλη έβλεπα τη φόλα, τους έθαβα κανονικότα, δε πα νά 'ταν όποιος νά 'ταν. Πάντα γελάω όταν θυμάμαι το τι έχει πει "ο στόμας μου" για τον "Ηρακλή Μαινόμενο" του Τερζόπουλου, δεν υπάρχει, αφού θυμάμαι πως, όπως θέλει κάποιος να πάει να συγχαρεί μετά τον σκηνοθέτη, εγώ ήθελα να πάω να τον βρίσω ή να τον χτυπήσω, έξαλλη! Αλλά έξαλλη μπορούσε να με κάνει μόνο κάποιος που εκτιμούσα, μόνο έτσι του "έδινα τη δύναμη" να με θυμώνει. Αλλιώς θα με άφηνε παγερά αδιάφορη. Και τον Τερζόπουλο τον εκτιμώ, όπως και τον Μαρμαρινό και μερικούς άλλους. Όλοι όσοι εκτιμώ έχει τύχει να με απογοητεύσουν κάποιες φορές, οπότε δεν θεοποίησα ποτέ μου κανέναν.

Γι' αυτό μόνο για τον Βογιατζή έκανα τον παραλληλισμό με την Εκκλησία. Γιατί είχε το στοιχείο του Θείου για μένα, καθώς Θεϊκό ήταν το ό,τι ένιωθα και εισέπραττα όταν έμπαινα στους κόσμους του.


Τον ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για τα όσα της έχει προσφέρει με το Έργο του.

Τεράστια η απώλεια του. Και αφόρητη.

2 σχόλια:

  1. Δεν γίνεται να μην είναι ανοχτά...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. είδα κι εγώ το Καθαροί Πιά, τότε, και θυμάμαι ότι έψαχνα να βρώ την έξοδο απελπισμένος από την ψυχική και πνευματική ταλαιπωρία στην οποία με υπέβαλλε ο Βογιατζής
    έκτοτε αγνοούσα τι έκανε και πως το έκανε και απλά έμαθα πως πέθανε πρόσφατα
    ο Βογιατζής είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ποτέ δε χώνεψα το ελληνικό θέατρο
    γιατί αυτό το θέατρο, αυτός ο τρόπος, απευθύνεται σε λίγους, σε γνώστες, σε ένα στενό πυρήνα πιστών
    κατανοώ και σέβομαι την στεναχώρια σου, προφανώς και είσαι τυχερή που βίωσες τέτοια συναισθήματα για ένα ίνδαλμα σου, μέσα από την καλλιτεχνική του παραγωγή
    καλή συνέχεια

    ΑπάντησηΔιαγραφή