"Well, I'm gonna get out of bed every morning... breathe in and out all day long.
Then, after a while I won't have to remind myself to get out of bed every morning and breathe in and out...
and, then after a while, I won't have to think about how I had it great and perfect for a while."

Σάββατο, 9 Φεβρουαρίου 2013

ΚΑΘΑΡΣΗ ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΤΑΡΑΝΤΙΝΟ


Είναι πολλές οι φορές που ήθελα να γράψω γι' αυτό, κι είχα σκόρπιες σκέψεις στο μυαλό μου. Δεν το ξεκίνησα όμως επί τούτου, γιατί ως συνήθως, ήξερα πως δοθείσης αφορμής, θα γίνονταν από μόνες τους οι σκέψεις λέξεις και θα μου ζητούσαν να τις αναρτήσω. (Και για όποιον δεν κατάλαβε, είδα πρόσφατα το Django...)

Τι είναι αυτό που "μου κάνει" ο Ταραντίνο και τον λατρεύω? Εντελώς υποκειμενικά και προσωπικά. Που με "χτυπάει"?

Όλοι έχουμε τα "θεματάκια" μας. Νομίζω πως το δικό μου, το μείζον, αυτό από το οποίο πηγάζουν άλλα μικρότερα, είναι κάτι σαν... "περί δικαίου αίσθημα" να το πω? "κώδικα τιμής" να το πω? ... κάτι τέτοιο.

Αυτό που ξέρω είναι πως από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, δεν άντεχα την αδικία. Κι αν για τον εαυτό μου πολλές φορές δεν αντιδρούσα, για τον χ,ψ λόγο, θυμάμαι να γίνομαι "σκυλί μονάχο" που λένε, για το δίκιο του άλλου. Πόοοοσες φορές έχω ακούσει την ατάκα "εσένα δικηγόρο σε βάλαμε?" ή "εσύ τι πετάγεσαι" ή "εσένα ποιος σου μίλησε" ή "εσύ τι ανακατεύεσαι τώρα"... Την οποία φυσικά ποτέ δεν έλεγε το "θύμα", αλλά ο "θύτης", έτσι? Και δεν είναι και λίγες οι φορές που έχω βρει το μπελά μου, φυσικά! Μυαλό δεν έβαλα, καλώς ή κακώς. Δεν το ελέγχω. Χιλιάδες φορές έχω πει στον εαυτό μου εν ψυχρώ ότι πρέπει να συγκρατούμαι γιατί "θα πάω απ' τ' άδικο" καμιά ώρα που φυτρώνω εκεί που δεν με σπέρνουν, αλλά εν θερμώ... ποιος είδε τον Θεό και δεν φοβήθηκε.

Από μια σταλιά σκατό αυτό, έτσι? (Πρόσφατα θυμόμασταν ένα σκηνικό, που είχα σκυλοβρίσει μια κυράτσα στην εκκλησία Μεγάλη Παρασκευή, η οποία "καλή Χριστιανή", μες το κλίμα της κατάνυξης, έδωσε μια κλωτσιά σ' ένα σκυλάκι και το γκρεμοτσάκισε από τα σκαλιά του ναού στο πεζοδρόμιο.Δημοτικό εγώ, βία πρώτη Γυμνασίου. Το τι είπε το στοματάκι μου... ). Άπειρες φορές έχω γίνει η κακιά, η δυσάρεστη, η στρίντζω, η σπασαρχίδω, τελειωμό δεν έχουν οι ευγενείς χαρακτηρισμοί. Δεν αντέχουν πολλοί την αλήθεια στα μούτρα τους. Προτιμούν να προσπερνούν τα πράγματα ως μη γενόμενα, λένε από μέσα τους ένα "έλα μωρέ" και πέφτει το κουκούλωμα, κι όλοι είναι στην ηρεμία τους. Μην και ταραχτούν τα νερά κι οι ισορροπίες, όλα κάτω από το χαλί. Έχει απίστευτη μοναξιά όλο αυτό. Απίστευτη. Σαν μονομαχία με ανεμόμυλο. Και τον "τρελλό του χωριού", γι' αυτό δεν τον έκαναν "τρελλό του χωριού"? Τις μεγαλύτερες αλήθειες ξεστόμιζε, έβγαζε "τσι μπομπές τους" στη φόρα, οπότε οι αξιοσέβαστοι κύριοι και κυρίες, του κόλλαγαν μια ταμπελίτσα και τον πετούσαν "εκτός κοινωνίας", καθώς η κοινωνία τους ποτέ δεν άντεχε τη βρωμιά τους.

Δεν ξέρω τι ακριβώς μου υποβάλλει τους "κανόνες", πως διαμορφώθηκε μέσα μου το "δίκιο-άδικο", "σωστό-λάθος", "καλό-κακό", ποιοι είναι αυτοί οι άγραφοι νόμοι, αν μπορώ να τους καταγράψω, να τους ονομάσω, να τους υποδείξω.

Με αφορμή εργασία πάνω στο "Ρασομόν" ασχολήθηκα για πρώτη φορά στο 3ο έτος της σχολής με θέματα τύπου "κώδικας τιμής". Δεν είχα πριν καμία ιδέα από Ιαπωνικό πολιτισμό, Σαμουράι, τίποτα. Α, ας πούμε ότι κάτι ξέραμε από παιδιά για το χαρακίρι... απ' έξω απ' έξω δηλαδή, σαν ιδέα. (Πολύ μου άρεσε όμως που κάποιοι είχαν το φιλότιμο να τελειώσουν τη ζωή τους για λόγους τιμής.) Κάπου εκεί σκάει χρονικά και η ταινιάρα του Τζάρμους Ghost Dog (Ο τρόπος των Σμουράι) κατά το ελληνικόν. Δεν ξέρω αν ήταν η συγκυρία με το θέμα που καταπιανόμουν τότε στη σχολή, αλλά και το 'Θέμα μου' γενικότερα, αλλά έπαθα πλάκα. Μπορεί αυτός ο κώδικας να ήταν μεταφερμένος στον υπόκοσμο του σήμερα, αλλά παρά το "ανήθικο" πλαίσιο, λάτρευα την "ηθική" που το προσδιόριζε.

Μία χρονιά μετά έρχεται το Τίγρης και Δράκος.  Πάλι επηρεασμένη από το κλίμα της σχολής και την ψύχωση που είχα πάθει με ξίφη-σπαθιά-κοντάρια-και τα ρέστα, πήγα να την δω. Πάλι όμως αποκόμισα την ίδια αίσθηση ευχαρίστησης/ικανοποίησης, παρακολουθώντας αυτήν την ηθική κι αυτούς τους νόμους. (Άσχετο: αυτήν την ταινία θα την θυμάμαι πάντα για ένα ακόμη λόγο. Πήγα άνθρωπο από άλλη χώρα, με τον οποίο ακόμη τότε επικοινωνούσαμε μόνο στα αγγλικά, να δει ταινία ιαπωνική, με ελληνικούς υπότιτλους... Τα πρώτα λεπτά δεν μπορούσα να παρακολουθήσω, όλο "συγνώμη" έλεγα και μ' είχε πιάσει νευρικό γέλιο για το χουνέρι που τού 'κανα αθελά μου).

Κι ερχόμαστε στα Kill Bill... λίγα χρόνια αργότερα. Το Vol.1 ήθελα να το δω γιατί ήταν Ταραντίνο φυσικά, αλλά κι επειδή πλέον είχα χοντρό κόλλημα μ' όλα όσα περιέγραψα παραπάνω, οπότε θεώρησα πως "μ' ένα σμπάρο - δυο τρυγόνια", θα φχαριστηθώ Ταραντινιά μαζί με σπαθιά! Πού νά 'ξερα τι θα πάθω... Ειδικά όταν ακολούθησε και το Vol.2 και συμπληρώθηκε το αριστούργημα. Γιατί περί αριστουργήματος πρόκειται. Τον είχαν κράξει τότε για τη διάρκεια. "Μα γιατί να χρειαστείς ΤΟΣΟ ΧΡΟΝΟ για να πιάσεις ένα θέμα". Αμ δεν ήταν ένα θέμα. Ήταν όλα τα θέματα μαζί, σ' ένα Έργο. Τι θες και δεν το πιάνει! Ειδικά στον τομέα των ανθρωπίνων σχέσεων. Κάθε μορφής. Επαγγελματική, φιλική, ερωτική, γονεϊκή... όλα. Και όλα αυτά να διέπονται από ακριβώς αυτό το πνεύμα που μέσα μου ένιωθα από πάντα πως είναι ο οδηγός της ζωής μου. Αξίες, τιμή, δικαίωση, τιμωρία... δεν μπορώ να τα περιγράψω όλα. Και ξαφνικά, μ' ένα μαγικό τρόπο, μπαίνοντας "στον κόσμο του Ταραντίνο", δεν ένιωθα αυτήν την απίστευτη μοναξιά.

Τελικά, βρήκα μία λέξη. Τη λέξη μέσω της οποίας νομίζω πως μπορώ κατά το δυνατόν να συμπυκνώσω όλο αυτό το αίσθημα. Αυτή τη λέξη που μάθαμε κάποτε στο σχολείο όταν διδασκόμασταν για το αρχαίο δράμα. ΚΑΘΑΡΣΗ. Πιστεύω λοιπόν πως αυτό που μου "κάνει" ο Ταραντίνο όταν παρακαλουθώ τα έργα του (τη λέξη "έργο" στην προκειμένη περίπτωση την προτιμώ από το "ταινία", γιατί με παραπέμπει περισσότερο στην "Τέχνη") είναι η αίσθηση της Κάθαρσης.

Αυτό είναι το βασικότερο, είναι το κλειδί, αλλά επιπλέον είναι και κάτι άλλο. Ο συγκεκριμένος σκηνοθέτης, το επιτυγχάνει μέσω μίας αισθητικής που είναι πολύ κοντά στη δική μου. Από τις λεπτές ειρωνείες και το μαύρο χιούμορ, μέχρι τις πιο ακατέργαστες χοντράδες, μέσω των οποίων μπορεί να αποδομήσει από το σημαντικότερο μέχρι το τραγικότερο. Με αγγίζει γιατί με χαρακτηρίζει σε τέτοιο βαθμό! Όσοι με γνωρίζουν, ξέρουν πολύ καλά για τι μιλάω. Αυτό, που όταν τους περιγράφω/μεταφέρω κάτι σπαριξάκαρδιο, γονατίζουν στο γέλιο, και λένε "συγνώμη που γελάω, αλλά όπως τα λες..." ή "μα πως μπορείς και το κάνεις αυτό?". Μόνο έτσι μπορώ. Αλλιώς θά 'χα αυτοκτονήσει από τα 14. Μ' έχει σώσει τόσες φορές η ικανότητα να "βγαίνω απ' έξω" και να βρίσκω οπτική με την οποία μπορώ τελικά μέχρι και να γελάσω.

Σ' όλα αυτά που είναι η βάση, προσθέτουμε εξαιρετικές ερμηνείες, εκπληκτικές μουσικές κι ένα σωρό στοιχεία που συνθέτουν ένα άρτιο αποτέλεσμα. Απλά δεν θα επεκταθώ σ' αυτά, γιατί αλλού θέλησα να εστιάσω, άλλα ήθελα να "βγάλω από μέσα μου" και επιτέλους βρήκα το χρόνο και τη στιγμή και το έκανα. Του το χρωστούσα.



~ ~ ~ ~ ~



Θα αφήσω για το τέλος μερικά βιντεάκια. Τα δύο πρώτα, είναι από το Kill Bill και είναι σκηνές-σταθμός για μένα. Τα άλλα δύο, είναι τα τραγούδια που ξεχώρισα από το Django.

 ~ ~ ~ ~ ~

Όλη η παραπάνω ανάρτηση, αν μπορούσε να συμπυκνωθεί σε δυο σκηνές του, θα ήταν αυτές οι δύο που θα δείτε. Η πρώτη είναι η ατάκα "That woman deserved better". Ο σεβασμός, η  αναγνώριση, η εκτίμηση της αξίας και της υπόστασης του άλλου, ακόμη κι όταν είναι ο χειρότερος εχθρός.


Η δεύτερη είναι και η Κ-Ο-Ρ-Υ-Φ-Α-Ι-Α. Δεν έχω λόγια να εξηγήσω τίποτα, γιατί το κομμάτι του διαλόγου που ξεχωρίζω, τα λέει ΟΛΑ. Και για να καταφέρει το Άτομο να τα πει όλα σε μερικές γραμμές, χρειάστηκε τον χρόνο δύο ταινιών. Αυτό ως απάντηση στο "Μα γιατί να χρειαστείς ΤΟΣΟ ΧΡΟΝΟ για να πιάσεις ένα θέμα" που λέγαμε παραπάνω. Γιατί, ρε μεγάλε, μόνο αφού έχεις "βιώσει" όλο αυτό, μπορείς να νιώσεις από το πετσί σου μέχρι το μεδούλι σου ΤΙ λέει και ΓΙΑΤΙ το λέει ΟΠΩΣ το λέει, η Ούμα, στον Ντέιβιντ:

(από το 1.37')
- Was my reaction really that surprising?
- Yes. It was. Could you do, what you did? Of course you could. But I never thought you would or could do that to ME.
- I'm really sorry, kiddo, but you thought wrong
(του "σπας" μετά την καρδιά ή δεν του την "σπας", κύριε πρόεδρε?)


Ορίστε και τα τραγούδια που επέλεξα από το Django. Με το ένα από τα δύο (οι Ταραντινικοί θα καταλάβουν ποιο) γέλασα με το πως συνεννοούμαστε οι "μυημένοι" μεταξύ μας: "Γαμάτο και το καβλοτράγουδο αυτού του σάουντρακ, ε?"